Bayram Bozyel;
“Divê êdî çek qet neyên bikaranîn”

Dema Nû/Amed

Serokê Giştî yê Partiya Maf û Azadiyan-HAK-PARê Bayram Bozyel, derbarê biryara “bêçalakî” ya PKKê ku di 13ê Tebaxê de ragihandin de, civîneke çapemeniyê pêk anî û daxuyaniyek belav kir. Bozyel, diyar kir ku divê êdî çek qet neyên bikaranîn û hewldanên çareserkirina pirsgirêka kurd bên lezandin.

Daxuyaniya ku li avahiya Şaxê HAK-PARê ya Amedê hat belavkirin, weha ye; 

“Biryara “bêçalakî” ya PKKê ku di 13ê Tebaxê de hat dayîn û dê heta 20ê Îlonê bidome, pêngaveke erênî ye. Lê, ya girîng ew e ku bi tevahî dest ji çekan bê berdan.

Bîlançoya van du mehên dawî, zerar û herifandinên ku di encama şer û pevçûnê de diqewimin, dide nîşandan.

Ji ber hebûna vî şer û pevçûnê agir bi mala bi sedan kurd û tirkî ketiye, jiyana bi hezaran kesî ku xizmên wan hatine kuştin, hatiye reşkirin. 

Em dibînin ku ew hêzên tarî ku ji şer û pevçûnê dimijîn, ketine nav hewldanê û wek di bûyerên Reşadiye û Dortyolê de hatiye dîtin, rê li ber provokasiyonan hatiye vekirin.  

Pêla şîdetê; wek di bûyera Êlihê de jî hat dîtin, çu hedef, rê û rêbaza xwe tune û bûye sedemê jidestdayîna jiyana egîdên kurd.

Bi bilindbûna pêla şîdetê re; niqaşên derbarê demokratîbûnê de şûna xwe ji niqaşên li ser tûndî û ewlekariyê re hêştine û bi vê yekê re firsend ji pêgir û alîgirên rewşa awerte û şîdetê re afirandiye.

Di rewşa heyî de, şer û pêla şîdetê ligel êş, azar û kuştinê, herweha rê li ber terorîzekirina rewşa siyasî vekiriye, aloziyan kurtir kiriye û ji şer û neyartiya navbera gelan re zemîn amade kiriye.

Ev dîmena heyî dide nîşandan ku şerê çekdarî, ji feydeyê zêdetir zerar dide doz û tekoşîna azadiya Gelê Kurd.

Belê, şer û tundî duh xelet bû.

Di merheleya îroyîn de jî, rewatî-meşrûtiya xwe winda kiriye û bi tevahî hatiye kirêtkirin.

Ji ber vê yekê jî, divê dest ji çekan bê berdan û bi çu şêweyek careke din qet neyên bikaranîn.

Ji bo çareseriyeke aşîtiyane ya pirsgirêka kurd, şert û mercên navneteweyî ji berê çêtir in.

Li Tirkiyeyê jî, êdî piştguhkirina daxwazên maf û azadî yên Gelê Kurd ne mumkûn e.

Gelê Kurd, êdî di zanîna xwedîlêderketina mafên xwe yên esasî de ye.

Di vê çarçoveyê de, divê kurd hêza xwe bikin yek û di warê siyasî de pêla tekoşîna xwe ya aşîtiyane bilind bikin.

80 salên borî daye nîşandan û piştrast kiriye ku heta pirsgirêka kurd neyê çareserkirin, li Tirkiyeyê îstîqrar û aramî pêk nayê û demokrasiyeke rasteqîn bîcîh nabe.

Ji bo yekê jî, eşkere ye ku wezîfe û erkê mezin dikeve ser milê dewlet û hikumetê.

Divê ew hêviyên ku sala borî, bi destpêkirina “pêvajoya rêlibervekirinê” hatibûn peydakirin, carek din bên nûkirin. Divê hikumet îradeya xwe eşkere bike ku ew ê pirsgirêka kurd, li ser zemînê wekheviyê bi şêweyeke adil çareser bike.

Erk û wezîfeyê ewil; ji bo çareserkirina pirsgirêka kurd û yên din yên Tirkiyeyê, kemilandina standardên demokratîk e.

Divê derbarê bidestxistina mafan ya bi şêweyeke demokratîk û aşitiyane de, zemîneke bi hêz yê ewledar bê çêkirin.

Di paralela van pêngavan de, gelek giring e ku di nav civakê de çanda demokrasiyê, bi hev re jiyanê, rêznîşandina ji reng û cudahiyan re bê bicîhkirin, tirs û xofên heyî bên şikandin, civak ji nirxên şoven û nijadperest bê paqijkirin.  

Partiya me, giringî dide wê yekê ku divê li hember hemû girtiyên siyasî li gor huqûqa navneteweyî bê tevgerandin, ji berk u şert û mercên Îmraliyê rê li ber îstîsmarê vedike, divê Abdullah Ocalan jî neqlê girtîgeheke din bê kirin.

Ji bo derfetdayîna destjêberdana çekan, divê operasyonên leşkerî yên artêşa tirk bên rawestnadin.

Partiya me daxwaz dike ku ew beyanên generalê xaneşîn Atilla Kiyat ku gotibû ‘kuştinên qisasnediyar yên di navbera salên 1993-98an de polîtîkaya dewletê bû’, wek gilî bê qebûlkirin û ji bo lêpirsîneke berfireh ya di vî derbarî de, li parlamentoyê komîsyoneke lêkolîn û lêgerînê bê avakirin.

Partiya me daxwaz dike ku di vê pêvajoyê de ku hesabpirsîna ji rejima 12ê Îlonê di rojevê de ye, Zindana Diyarbekirê ku ji aliyê rejima 12ê Îlonê ve li dijî Gelê Kurd wek çerxa kuştin, êşkence, zilim hatibû bikaranîn, bibe muzeya mirovatiyê.

Demokratîkbûna Tirkiyeyê û pirsgirêka kurd ya bi şêweyeke demokratîk û wekhevî, ne ew mijar e ku li hêviya hikumetê tenê bê hêştin. Di vê çarçoveyê de, di serî de hêzên welatparêz û demokrat yên kurd divê hemû kesayet û aliyên berpirsyar ku demokrasî û guhertin dixwazin, êdî wexta wan ya tevgerandina bi înîsîyatîf û berpirsyarî hatiye.  

Meşandina pêvajoya heyî û referandûmê bi şêweyeke demokratîk û qebûlkirina ‘pakêta guhertinê ya beşek ji makezagonê’ di referandûma 12ê Îlonê de, gelek girîng e. Lewre, qebûlkirina “pakêtê”, wê di rêya ber bi demokrasiyê de dergeheke nû vebike û rê li ber guhertineke berfireh ya makezagonê vebike.

Bêguman, pêwistiya Tirkiyeyê bi peymaneke civakî û li gor rastiya pirrengiya vê welatî; di çarçoveya wekheviya Gelê Kurd û Tirk de makezagoneke hevdem heye.  

Wek me berê jî ji raya giştî re eşkere kiribû, ligel hemû kêmaniyên wê jî, pêşniyara me ew e ku di referandûmê de piştgiriya pakêtê bê kirin û pêvajoya referandûmê wek pêvajoya niqaşkirina makezagoneke nû bê bikaranîn.

Ger em dûrbîn û berpirsyar tevbigerin, dê Tirkiye ber bi pêşerojeke ronî ve biçe û herweha, roja bidestxistina maf û azadiyên Gelê Kurd jî nêzîktir bibe.”