Kemal Burkay:
Hükümetin tutumu olumlu, muhalefet sorumsuz

Cihan Haber Ajansı muhabiri Ramazan Kerpeten’in Burkay arkadaşımızla yaptığı ve 23 Ekim tarihli Zaman Gazetesi, ATV, Samanyolu  dahil birçok gazetede, TV ve internet sitesinde yayımlanan, ya da haber olan röportajını aşağıda, dil yönünden bazı ufak düzeltmelerle birlikte yayımlıyoruz. (Dengê Kurdistan)

İsveç'te sürgünde yaşayan Kürt aydın ve siyasetçi Kemal Burkay, PKK'lıların dağdan inme sürecinde, "hükümetin olumlu, muhalefetin sorumsuz" davrandığını savundu. "Karşılamayı karnavala çevirdiler" diyerek DTP'yi de eleştiren Burkay, süreci baltalayacak girişimlere karşı dikkatli olunması çağrısında bulundu.

Ağustos ayında Cihan'a verdiği röportajda "PKK'nın silah bırakmasını derin devlet istemiyor" diyen ve bu sözleri kamuoyunda büyük yankı uyandıran Burkay, bu kez 'dağdan iniş' süreciyle ilgili önemli tespitlerde bulundu. Stockholm'deki ofisinde dün gerçekleşen özel röportajda Burkay, bu aşamaya gelinmesini "çok olumlu" olarak niteledi. Burkay, önceki röportajına da atıfta bulunarak, Öcalan'ın yakalandıktan sonra birkaç kez silahları bırakma çağrısında ve teklifinde bulunduğunu; ama bu girişimlerine her seferinde derin devletin engel olduğunu hatırlattı.

ORDUDAKİ DEĞİŞİM DE ÖNEMLİ

Bu noktaya gelinmesinde hükümetin başlattığı demokratikleşme sürecinin büyük rol oynadığını vurgulayan Burkay şöyle konuştu: "Kürt kesimi öteden beri meselenin barışçıl yollardan çözümünden yana. Hükümetin böyle bir adım atması da ortamı yumuşattı, şimdi bir grup PKK'lının dönüşü oldukça olumlu bir durum. Silahları tümden bırakmak için bu bir başlangıç olabilir; elbet eğer iki taraf da bu konuda dikkatli ve de kararlı olursa."

Ordunun üst yönetimindeki tutum değişikliğinin de bu sonuçta önemli rol oynadığını belirten Burkay, ayrıca DTP'nin sağduyulu yaklaşımının ehemmiyetine dikkat çekti.

Sürecin bu kadarla sınırlı kalmaması gerektiğini hatırlatan Burkay, "Bence bu devam etmeli... Bu da, bu konuda kararlı adımlar atmaya bağlı. Hükümetin bu konudaki tutumunu olumlu buluyorum, oldukça kararlı bir tavır içerisinde görüyorum; en azından silahların susturulması ve dağdakilerin indirilmesine yönelik olarak." diyor.

Burkay, grubun gelişi sırasındaki DTP'nin tavrını eleştirdi: "Doğrusu, DTP'nin olayı bir 'fest' (karnaval, festival) havasına dönüştürmesini doğru bulmadım. Olaya davul zurnalı bir zafer havası vermenin nedeni yoktu ortada..."

Esasen, dağdakilerin 'orada' durması için bir neden kalmadığına da vurgu yapan Kürt aydın, "Dağdakilerin inmesi, silahların susması ülkenin önünü açacak. Demokratikleşme, AB üyeliğinin önünü açma ve özgürlükler bakımından yeni olanaklar sağlanmasına vesile olacak. Ama atılmış bu adımın devamının gelmesi adına bütün taraflara sorumluluklar düşüyor," dedi.

ADLİ MEKANİZMA, SÜRECİ BALTALAYABİLİR

Dağdan inişin devamını sağlamak için, inişin kolaylaştırılması gerektiğini ve bunun için de bir affa ihtiyaç olduğunu söylüyor Kemal Burkay: "221. maddenin şu veya bu türden yorumuyla bu iş yürümez. Dağdakiler inince cezaevine girmeyeceklerine ve normal hayata döneceklerine dair güvenceleri olmalı; yeni bir düzenlemeye ihtiyaç var."

Burkay, iyi niyetli savcıların yanında, şartları zorlayacak savcıların da çıkabileceği uyarısını yaparak, "Türkiye'de adli mekanizmanın nasıl çalıştığını biliyoruz, bazen ne kararlar alındığını görüyoruz. Dolayısıyla güvence oluşturulmalı, yasal zemin hazırlanmalı. Bence bu noktada af son derece önemli." diyor.

BAYKAL ve BAHÇELİ, OLUMLU HİÇBİR ŞEYE HİZMET ETMİYORLAR

Muhalefetin tutumunun bu noktada çok önemli olduğunun altını çizen Burkay, "Maalesef bu hususta muhalefetin tutumu çok olumsuz oldu, daha önceki durumlarda da olduğu gibi. Gerek Baykal, gerek Bahçeli bu sürece hizmet etmeyen bir tutum içerisinde oldular," dedi. Muhalefetin olumlu hiçbir şeye hizmet etmediğini savunan Burkay şöyle devam ediyor: "Onlar, savaşın sona ermesini istemiyorlar, sorunların çözümünü istemiyorlar, bu tavır son derece açık. Toplumda yerleşmiş olan önyargıları kışkırtıyorlar. Bu; her iki halkın kardeşliğine hizmet etmez. Bir arada yaşama duygularını güçlendirmeye hizmet etmez, aksine; daha da sarsar. Muhalefette olmak, yapılan her olumlu işe karşı çıkmayı gerektirmiyor herhalde. Muhalefet demek, bu olmamalı. Görünen o ki; Bahçeli de, Baykal da sorunun çözümünden, çatışmanın durmasından rahatsızlık duyuyorlar."

Böylesi bir muhalefette ülkenin ve halkın hiçbir yararı olmadığını dile getiren Burkay, buna ilişkin görüşlerini şöyle dile getiriyor: "Ülke adına talihsiz bir durum... Bu tavır, ülkenin normalleşmesi, demokratikleşmesi karşısında büyük bir engeldir ve bunun mutlaka aşılması gerekir." Muhalefeti 'yola getirmenin' yolunun da milletten geçtiğini anlatan Burkay, "Bence bu da ancak halkoyunun desteğiyle aşılabilir, çünkü bu yanlışı yapanlar yanlışta ısrar ettikçe başke çare yoktur. Onların yarattığı engel halkın daha da aydınlatılmasıyla aşılabilir. Bence olacak olan da bu..." diyor.

SÜRECİ SEKTEYE UĞRATMAK İSTEYENLER OLABİLİR

Süreci sabote etmek isteyebilecek farklı odakların olabileceği uyarısını tekrarlıyor Kemal Burkay: "Yarın bir gün bir yerlerde mayınlar patlayabilir, bir takım insanlar ölebilir, bazı karakollara taciz ateşleri olabilir. Bunları kimlerin yaptığını da tam bilemeyiz."

Yeni krizlere yol açılmaması adına ordunun operasyonlara ara vermesi gerektiğini söyleyen Burkay, PKK'yı da ikaz ediyor: "PKK da gerçekten barış istiyorsa ve bu sürecin sekteye uğramasını istemiyorsa çok dikkatli olmalı, eylemlerden dikkatle kaçınması gerekiyor. Yani sürecin sabote edilmesine meydan verilmemeli."

KÜRT DÜŞMANLIĞINA YÖNELİK TUTUMLAR BİRLİKTELİĞE ZARAR VERİR

Açılıma karşı olan kesimlerce Kürt düşmanlığının da pompalandığına işaret eden Burkay, federatif çözüm tartışmalarında bazılarının daha ileri giderek "Madem öyle, Doğuyu Kürtlere verelim, ne halleri varsa görsünler, batıdaki Kürtleri de oraya sürelim" şeklinde ifadeler kullandığını aktarırken şu tespitte bulunuyor: "Bir kere, batıya gelen Kürtlerin bir bölümü çalışmak için veya başka nedenlerle eskiden gelmişler. İç Anadolu'da da Kürt aşiretleri var, başka bölgelerde de Kürtler var..."

Son 30 yıl içerisinde doğudaki halkın zorunlu göçe zorlandığını ve köylerin boşaltıldığını söyleyen Burkay, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Dört bin köy yıkıldı, milyonlarca insan başka yerlere göç etmek zorunda kaldı. Bunların bir kısmı Diyarbakır, Van gibi bölge illerine sığınırken, bir bölümü de batıdaki metropollere gittiler; Çukurova, Adana, Mersin, İzmir, İstanbul, Ankara gibi... İnsanlar bunu isteyerek yapmadılar. Köyleri yakıldığı için, oralarda barınamadıkları için oralardan kaçmak zorunda kaldılar, bütün maddi varlıklarını orada bırakarak. Birçoğu derbeder oldu; metropollerin varoşlarında okulsuz, işsiz, evsiz olarak. Bu insanların bir bölümü buralara uyum sağlamış durumdalar, aradan geçen on yıllar içerisinde... Şimdi bu çözüm aşamasında, "bu insanları yeniden sürelim" demek uygarca bir tavır değil, bunu söyleyenlerin tavrı demokratik bir tavır değil ve insanca bir tavır değil."

Sorumlu davranılması ve iyi niyetle hareket edilmesi gerektiğinin altını çizen Burkay, soruna çözüm bulmaya çalışırken, insanlara yeni acılar yaşatılmaması çağrısında bulundu. "Bu işi, insanca, uygarca, uluslararası hukuka uygun olarak çözmek lazım" diye sözlerine devam eden Burkay, Kürt halkının haklarını tanımakla meselenin çözülebileceğini söyledi.

Bu sorunun çözümüyle birlikte büyük şehirlerin de rahatlayacağını söylüyor Kemal Burkay: "Halen büyük şehirlerde yaşamakla birlikte oradan köyüne dönmek isteyen insanlar var. Bir kısmı yerleşmiştir, dönmek istemeyebilir, bu doğaldır, onları zorla geri döndüremeyiz. Dönmek isteyenlere de yolu açık tutmak lazım. Bu da bölgede güvenliği sağlamakla olur. Yani bugünkü olağanüstü koşullarda bu biraz zor olur. Görüyorsunuz, verilen sözlere güvenip dönen insanların bir kısmı mağdur oluyor, korucuların saldırısına uğruyorlar. Ya da patlayan bir bomba ya da roketle bir genç kız havaya uçabiliyor, bir çoban paramparça olabiliyor. Yahut ceviz toplamaya gitmiş köylüler, terörist diye öldürülebiliyor..."

PKK İLE EŞ ZAMANLI OLARAK KORUCULAR DA SİLAHSIZLANDIRILMALI

PKK'nın silahsızlandırılması ve dağdan indirilmesine paralel olarak korucuların da aşamalı bir şekilde silahsızlandırılması gerektiğine işaret eden Kemal Burkay, bunun eş zamanlı olarak yürütülmesi gerektiğini belirtti: "PKK silahı bırakmışken, korucuların elinde silah kalırsa, bu da bölge halkı için bir tehdittir. Dolayısıyla PKK'lıların ve korucuların silahsızlandırılması bir arada götürülmeli. Tabii ki operasyonların durdurulması ve normal bir hayata geçilmesiyle..."

Sivil ölümlere işaret eden Burkay, bölgenin ayrıca mayınlardan ve silahlardan temizlenme zorunluluğunun bulunduğunu da ifade ediyor.

YAN YANA BARIŞ İÇİNDE YAŞAMANIN BİÇİMİ FEDERAL ÇÖZÜM

Burkay, çözüm üretmek isterken insanlara yeni acılar yaşatacak, yeni göçlere yol açacak uygulamalardan kaçınılması gerektiğini yineledi. "Her iki halkın yan yana, barış içerisinde; ama eşit haklara sahip olarak yaşamalarının formülünü bulmak lazım. Bu federal çözüm olabilir," diyen Burkay, konuyla ilgili olarak İsviçre, Belçika, İspanya ve Kanada örneklerini verdi.

(Bir soru üzerine) Osmanlı örneğine de değinen Burkay, "Belki Osmanlı'nın ismi federatif bir devlet değildi; ama somutta ona benzer bir durum vardı. Osmanlı imparatorluğu içerisinde farklı dil ve dinlerde pek çok halk vardı ve bunlar hiçbir dönemde yok sayılmadı, inançları ve dilleri zorla yok edilmek istenmedi," diyor.

"Bir arada ve eşit olarak yaşamanın formülünü bulmamız lazım" çağrısında bulunan Burkay, Osmanlı'da milliyetçilik dalgalanmalarıyla sona gidilen süreçte adem-i merkeziyetçi bir yaklaşımla meselenin çözülemediğini vurguluyor. Burkay, dünyada yeni bir değişim yaşanırken Türkiye'nin bunlara kayıtsız kalmaması gerektiğini dile getiriyor. Çağımızda eski katı ulusal sınırların ortadan kalkarak, uluslararası birlikteliklere gidildiğini ifade eden Burkay, Konfederal bir yapıdaki Avrupa Birliği örneğini vererek şöyle diyor: "Daha yakın bir zamanda Almanya, Fransa ve İngiltere gibi Avrupa ülkelerinin birbirleriyle nasıl boğuştuklarını hatırlayın, bir de şimdi gelinen noktaya bakın. Bu halklar, bir arada yaşamanın formülünü buldular. Sınırlar kalktı, ortak bir bayrakları var, hükümet gibi bir ortak konsey var, Avrupa parlamentosu var. Dünyada bu yönde bir gelişme var, Ortadoğu'da da günün birinde bunların olacağına inanıyorum. Birbirine düşman haline getirilmiş olan halklar, buna İsrail ve Filistin de dâhil, bunlar için ilerde çok farklı bir manzaranın ortaya çıkacağına inanıyorum. Yani Avrupa'da olanlar, bir gün bu bölgede de olacaktır ve olmalıdır bence," şeklinde temennilerde bulundu.

SÜRECE KARŞI ÇIKANLAR YA CAHİL YA KÖTÜ NİYETLİ

Dağdan inişlerin ve silahların susmasının hem Türk hem de Kürt halkı için çok büyük fayda sağlayacağını anlatan Burkay, "Bu sürece karşı çıkanlar, ya hiçbir şey anlamıyorlar, ya da kötü niyetliler. Yani çatışmanın devam etmesinde çıkarları var. Kanın durmasından, ülkeye barış ortamının gelmesinden rahatsız oluyorlar. Bence herkes mevcut önyargıların giderilmesi için çaba göstermeli." diye konuştu.

Türk ve Kürt halkının bir arada yaşamasını isteyenlerin, ülke bütünlüğünün devamı adına bu süreci desteklemesi gerektiğini ifade eden Burkay son olarak "Kinden, nefretten, önyargılardan kurtulmak lazım. Hem Türk, hem Kürt kesiminde işi kolaylaştırmak lazım," dedi. (CİHAN)

--------------------------

Zaman-23 Ekim, 2009