Cejna Çarşemba Sor li Danîmarqa hate pîroz kirin

Cejna Çarşemba Sor a serê Nîsanê li Danîmarqa bi coş hate pîroz kirin.

Bi amadekarîya Komela Kultûrî a Êzîdîyan li Danîmarqa, cejna sersalê a serê Nîsanê, cejna Çarşemba Sor, di roja 18.04.2010’an de li Danîmarqa, li bajarê Odense, bi beşdarîya pirranîya Êzîdîyên li Danîmarqa bi xwarin û vexwarin û di nav kêf û şahîyeke mezin de hate pîroz kirin.

Bernameya şahîyê bi bixêrhatina mêvanan ji alîyê endama Komîta Rêvebir, Gûlê Xelef ve hate vekirin, cejna Çarşemba Sor li mêvanan hate pîroz kirin û bi rawestandina yek deqe rêzgirtin ji bo şehîdên 72 fermanên, ku di nava demê de hatine serê Çivaka Êzîdî û ji bo hemû şehîdên azadîyê, bi xwendina duayên olî ji alîyê zarokan ve û piştre jî bi axaftina endamê Komîta Rêvebir û hûnermend Elî Şingalî li ser naveroka Cejna Çarşemba Sor û xwendina sirûda olî a ”Şerfedîn” ji alîyê wî ve  dest pê kir.

Di şahîyê de li gor naveroka cejna Çarşemba Sor hêk hatibûn reng kirin, xwarin, pasta û gûlîçe hatibûn çêkirin.

Bernameya şahîyê tijî û gelekî dewlemend bû. Hûnermendên hêja ên wek Elî Şingalî, Kemal Şingalî, Hozan, Zozan, Faroq û Sîpan bi deng û awazên xwe ên xweş rengekî taybet dane cejna Çarşemba Sor û ew li gor wate û naveroka wê xemilandin. Ji xwe hûnermendê hêja Elî Şingalî bi deng û tembûra xwe a xweş û delal û bi wê stîla xwe a şingalkî geh bi stranên xwe ên klasîk û geh jî bi ên folklorîk bi alîkarîya Hozan li ser orgê mêvan rakirin govend û dîlanê. Hûnermenda dengxweş Zozan ji xwe bi serê xwe taybetmendîyek bû. Bi dengê xwe ê zelal û xweş û bi wê stîla xwe a balkêş gelekî bala mêvanan kişand ser xwe û mêvan gelekî dilşa kirin.

Di cejnê de herweha hin mêvanan jî axaftin kirin û peyamên pîrozbahîyê hatin xwendin.

Ji Însîyatîfa Kurd li Danîmark 3 kes wek mêvan beşdar bûn û serokê Însîyatîfê Birêz Adnan Agacan  axaftinek pêşkêşî mêvanan kir û cejna Çarşemba Sor pîroz kir. Herweha Partîya Sosyalîst a Kurdistan (PSK), KOMKAR-DK, Komela Kanîya Sipî li Bielefeld/Almanya û Mala Êzîdîya li Giesen/Almanya peyamên pîrozbahîyê şandibûn û cejna Çarşemba Sor a serê Nîsanê li Civaka Êzîdî û Kurd û Kurdistanê pîroz kirin. Hemû peyam yek bi yek ji alîyê cîgirê serok, Yilmaz Yildiz (xwedîyê van rêzikan) hatin xwendin. Ji bilî van nivîskar, helbestvan û Dr. Ezîzê Gerdenzerî, ku yek ji êzîdîyên Ermenîstanê ye, axaftinek delal û balkêş kir û cejna mêvanan pîroz kir. Birêz Gerdenzerî di axaftina xwe de bal kişand ser rewşa êzîdîyên li nav komarên Sovyeta Berê û bi erênî bahsa piştgirîya xaçparêzan li himberî erf û adetên êzîdîyan kir. Herweha anî ziman ku Rusya Federal yekemîn dewlete di dinyayê de ku niha ola Êzîdayetîyê bi fermî qebul kirîye. Herweha pêşnîyar kir ku divê êzîdîyên li Ewropa dijîn jî bi karekî wiha rabin û hewl bidin ku welatên Ewropî jî ola Êzîdayetîyê bi fermî nas bikin.

Birêz Gerdenzerî di berdewamîya axaftina xwe de li ser rewşa Civaka Êzîdî û bi giştî jî a gelê kurd sekinî, qala gelik bûyerên qirêj ên wek bûyera Berzanîyên Enfalkirî, karesata Enfalê û jenosîda Helepçe, komkujîya li Şingalê û hwd. kir û bi vê ve girêdayî bal kişand ser karesatên ku di dema desthilatdarîya osmanîyan de hatine serê Civaka Êzîdî û netewe Ermenîyan.

Birêz Gerdenzerî di axaftina xwe de eşkere kir ku di navbera salên 1830 -1919 de zêdeyî 1, 5 milyon êzîdî ji alîyê osmanîyan ve hatine qirkirin. Tenê di dema Jön-Tirkan (Tirkên Gênc) de - di dema qetlîama li himberî Ermenîyan de - 300 hezar êzîdî jî hatine qetlkirin. Dr. Gerdenzerî daxwaz kir ku divê Êzîdî jî ji bo nasandina jenosîda Ermenîyan piştgirîya birayên xwe ên Ermen bikin û herweha daxwaz ji tevaye Civaka Êzîdî jî kir ku hewl bidê xwe ku di nav xwe de komîsyonekê, rêxistinekê ji bo vekolîn, nasandin û qebulkirina jenosîda (ên) li himberî êzîdîyan damezrînin. Di pey axaftina xwe re Dr. Gerdenzerî du helbestên xwe jî pêşkêşî mêvanan kirin.

Wek ku tê zanîn Civaka Êzîdî cejna Çarşemba Sor a serê Nîsanê wek roja afirandina dinyayê û xêr û beraketê pîroz dikin. Li gor bahwerîya Êzîdayetîyê, Yezdanê Mezin, qasidê xwe, Tawisî Melek, li gel 6 milyaketan dişînê xwarê ta ku vê dinya me biafrînin. Di roja 7’an de, ango di roja çarşembê de meyandina dinyayê teva dibê û ev roj wek roja betlanê, wek roja ji bo bîranîna Xwedê, Tawisî Melek û milyaketan tê pîroz kirin. Ji bilî vê yekê Çarşemba Sor wek sersala êzîdîyan û sembola destpêka biharê û xêr û beraketê tê nirxandin. Di vê roja pîroz de êzîdî hêkan bi rengên kesk û sor û zer reng dikin û qaqilkên hêkan ji bo xêr û beraketê li nav zevîyên xwe direşînin. Herwekî din gûlên reng bi reng bi devê derîyên xwe ve daliqînin.

Çarşemba Sor li welatê Danîmarqa jî îsal bi vî rengî hate pîroz kirin û ji destpêkê heta bi dawîyê mêvanan ev cejin di nav kêf û şahîyê de pîroz kirin.

Çarşemba Sor li tevaye Civaka Êzîdî û li Kurd û Kurdistanê pîroz bê.

Yilmaz Yildiz

Dema Nû/Kopenhag

21.04.2010

roniwelat@yahoo.dk